|
|||||||
| Deze site werkt niet als JavaScript in de browser geblokkeerd is. | Homepage of Fiep the Flute |
||||||
|
|||
| Hallo,
ik ben Fiep de dwarsfluit en ik vertel hier het een en ander over mijn bouw, hoe ik in
principe werk, hoe je me bespelen moet en hoe je dat leren kan. Je vindt me ook in les- en
speelboeken als "LEER DWARSFLUIT MET FIEP" geschreven door
Frits Leffef.
Die heeft veel boeken met bladmuziek voor allerlei instrumenten geschreven.
Voor de dwarsfluit is er bladmuziek voor 1, 2 (duet), 3 (trio) en 4 dwarsfluiten (kwartet)
en je vindt er veel stijlen in zoals pop, rock, latin, jazz, maar ook klassiek.
Er zit vaak begeleiding bij op CD, zodat je lekker mee kan spelen met een orkest (play
along). In het menu boven kun je alle dwarsfluit bladmuziek vinden. |
|
||||
| up | home Fiep | ||||
|
|||
|
De dwarsfluit wordt, vanwege zijn bouw en voortbrenging van de tonen, gerekend tot de
houten blaasinstrumenten. Hij wordt tegenwoordig echter meestal niet van hout gemaakt
(ebbehout, grenadillehout), maar van een legering van koper en zilver. Hij kan dan
verzilverd en verguld zijn; soms wordt ook platina gebruikt. De dwarsfluit bestaat uit de kop, het middenstuk en de voet. De kop is conisch en bevat de mondplaat met daarin de blaasopening, ook mondgat genoemd. Het middenstuk en de voet zijn cilindrisch gebouwd; zij bevatten de toongaten die door middel van kleppen geopend en gesloten worden. ![]() |
|||
| De kop is aan een kant afgesloten met een kurk met daarop de stemschroef. De afstand, tussen de binnenkant van de kurk en de blaasopening, bepaalt de stemming van de octaven. De grootte van die afstand is, gerekend vanaf het midden van de blaasopening, gelijk aan de binnendiameter van de dwarsfluit op die plaats. Op veel wisstokken is deze grootte ter controle aangegeven middels een inkeping. Als je de wisstok met de achterkant in de kop steekt en je kijkt in de blaasopening, dan moet je in het midden daarvan de inkeping zien. Genoemde afstand mag je dus in principe niet veranderen want dan wordt de dwarsfluit vals! | |||
| Met de stemschroef kan de kurk op de juiste plaats gebracht worden. Als je hem met de klok meedraait verschuift de kurk er naar toe. Als de stemschroef dus los is gegaan, door bijvoorbeeld het trillen van de fluit op de fiets naar les, draai hem dan niet te strak vast. Controleer van tijd tot tijd of de kurk nog op de goede plaats zit. Door de kop meer of minder in het middenstuk te draaien kun je de dwarsfluit zonodig gelijk stemmen met een ander instrument (minder in = lagere stemming; meer in = hogere stemming). | |||
| up | home Fiep | ||
|
|||
| Hoe de verschillende tonen ontstaan | |||
| De dwarsfluit wordt, gezien vanuit de speler, altijd met de kop naar links bespeeld. Als de G-klep "in line" is moet het blaasopening in het verlengde daarvan staan; zoniet, dan moet de binnenzijde van de blaasopening in het verlengde staan van de buitenzijde van de C2-klep. | |||
|
|||
| Eenvoudig gezegd krijg je door het verhogen van de lipspanning een hogere toon. Omdat de dwarsfluit ter hoogte van de kleppen cilindrisch is, blaast hij eerst over in het octaaf. Dat wil zeggen dat je door het verhogen van de lipspanning bij dezelfde stand van de kleppen een octaaf hogere toon krijgt. Vervolgens blaast hij eerst over in de derde (duodecime) en dan de vierde natuurtoon (dubbel octaaf). En als je erg je best doet kun je nog hoger. | |||
|
De tonen die ontstaan als tweede natuurtoon (door overblazen in het octaaf) worden
gebruikt zonder correctie van de greep, behalve d" en es". De overige
natuurtonen noemen we flageolettonen; ze hebben een toverachtige klank en
worden alleen in speciale gevallen gebruikt, bijvoorbeeld in snelle loopjes en om
een apart effect te bereiken. Tonen hoger dan cis"' worden dus meestal zonder
overblazen gespeeld en hun grepen zijn anders, namelijk gecorrigeerde overblaasgrepen
of een combinatie van overblaasgreep en gewone greep. De laagste toon op de dwarsfluit
is c'; behalve bij instrumenten met een b-voet, die kunnen nog een halve toon lager.
De hoogste toon is meestal c"" (hangt van de speler af).
De oorspronkelijke dwarsfluit, de traverso, heeft geen kleppen maar 6 kleine gaten die met de vingers gesloten worden; net als bij de blokfluit. De tegenwoordige dwarsfluit heeft grote gaten die met kleppen gesloten worden, hetzij direct met de vingers of door middel van hefboompjes. Dit systeem, dat het spelen zeer vergemakkelijkt, noemt men het Böhmsysteem naar de uitvinder ervan Theobald Böhm (1794-1881). |
|||
| up | home Fiep | ||
|
|||
| Algemene eisen kunnen hier slechts globaal worden gegeven. | ||||
![]() |
||||
| Minimum leeftijd | ||||
| De minimum leeftijd is meestal 9 jaar. Als je jonger bent moet je of groot genoeg zijn om een dwarsfluit vast te kunnen houden, of je kan een korte dwarsfluit aanschaffen (= met een teruglopende kop). | ||||
| Maximum leeftijd | ||||
| Ha, ha, die is er niet! | ||||
| Lichaamsbouw | ||||
| Een mooie klank uit de dwarsfluit halen en de tonen duidelijk kunnen spelen, is jammer genoeg niet alleen afhankelijk van goede wil en regelmatig oefenen. Van belang zijn onder meer ook de vorm van je mondholte, en de vorm en stand van tanden en lippen: | ||||
|
||||
| up | home Fiep | |||
|
|||
|
|||
| up | home Fiep | ||
|
|||
| Wil je
leren spelen zonder muziekles te nemen? Dat
kan, maar schaf dan tenminste een lesboek
aan dat veel tekst en uitleg geeft, zoals
mijn boek "LEER DWARSFLUIT MET FIEP 1". Dat is niet
alleen een zeer motiverend lesboek voor
de beginner, met veel muziek van deze
tijd, maar de beste methode die er is. Vind je het verstandiger om les te nemen neem dan bij voorkeur geen groepsles en blijf altijd kritisch want ook nu geldt nog steeds de uitspraak van componist Johann Joachim Quantz (1697-1773): |
|||
|
|||
| (Uit: Grondig onderwijs van den aardt en de regte behandeling der dwarsfluit door J.J.Quantz. Een herdruk van de oorspronkelijke Nederlandse uitgave van 1774. Oosthoek. Utrecht.) | |||
| up | home Fiep | ||
|
|||
| Zoek je muziekles in Apeldoorn? Frits Leffef is daar muziekleraar en geeft dwarsfluitles aan beginners tot en met ver gevorderden. Dus neem gerust contact met hem op. | |||
|
|
|||
| up | home Fiep | ||
|
|||
| Veel van de info en tips komen uit mijn boek voor beginners "LEER DWARSFLUIT MET FIEP 1". Er zitten echter ook tips bij die bruikbaar zijn voor de gevorderde speler. (Er rust een Copyright op dus mag ze alleen van deze Website kopiëren voor privé gebruik). | |||
| BINNENKORT VERVOLGD MET: Gebruik van de tong, Tips over noten lezen. | |||
| Uit de naam 'dwarsfluit'
blijkt al dat het instrument dwars wordt bespeeld. Gezien vanuit de speler wordt de fluit
met de kop naar links vastgehouden (zie menu boven: de dwarsfluit: bouw). De tonen worden verkregen door:
|
|||
| up | home Fiep | ||
|
|||
|
|||
|
|||
Gebruik deze wislap als volgt:
|
|||
| up | home Fiep | ||
|
|||
| Blaasrichting |
|
||||
|
Bij lage tonen moet je de lucht hoger over de mondplaat mikken; hoe
hoger de toon des te lager. Dit is lastig aan te leren, omdat je van nature
geneigd bent het omgekeerde te doen. Dus onthoud: hoge tonen, neus naar beneden; lage tonen,
neus omhoog. (In het Engels is blazen "blow" en heet de kop van de dwarsfluit "headjoint". Vandaar de opmerking van Fiep hiernaast.) |
|||||
| Embouchure | |||||
| Alle handelingen met de lippen en de onderkaak, nodig om dwarsfluit te spelen, noemen we embouchure (spreek: "amboesjure"). Deze kan worden onderscheiden in 4 onderdelen: | |||||
|
|||||
Bij het volgen van deze regels moet je altijd bedenken dat je lippen tijd nodig hebben om zich te ontwikkelen. Dus heb geen haast en dan zul je spoedig zo mooi spelen als ik: |
|||||
|
|||||
| up | home Fiep | ||||
|
|||
| Positie van duim en vingers van de linker hand | ||
| Het onthouden van de plaats van de vingers op de dwarsfluit is gemakkelijk als je begint met de klep die met de linker pink wordt bediend. Deze klep zit halverwege het middenstuk en steekt daar uit. Het is in feite een hendel waarmee een klep geopend wordt als je er op drukt (zie tekening onder). | ||
| In tegenstelling tot de vingers kan de duim op één of twee kleppen worden geplaatst: Op de dubbelklep (= een klep + een hendel worden tegelijk ingedrukt) of op de B-klep (= alleen de klep wordt gesloten). Voorlopig moet je alleen de B-klep gebruiken. | ||
![]() |
| Houding van de linker hand |
|
De hand moet zover omhoog gericht worden dat het middenstuk van de dwarsfluit rust op de
verdikking van het gewricht aan de basis van je linker wijsvinger. Dus je pols bevindt zich
dan nagenoeg onder het middenstuk terwijl de palm van je hand recht omhoog gericht is. Dit is
niet gemakkelijk omdat je je linker voorarm meer horizontaal moet houden. Je vingertoppen hoeven niet precies op de kleppen te komen (als je geen open kleppen hebt). Buig ze dus niet teveel en laat ze maar over de kleppen steken. Probeer met name de linker wijsvinger alleen te buigen na het eerste kootje. Als je hem ook buigt na het tweede kootje (omdat je met de top precies op de klep wilt komen) komt de vinger veel te veel onder spanning te staan en dat is slecht voor de spieren. Doe het maar eens en dan voel je wat ik bedoel. Je ziet dan bovendien ook dat hij gedeeltelijk wit wordt omdat je het bloed plaatselijk weg perst. Je snapt dat dat niet erg gezond voor je vinger is. |
|||
| Positie van duim en vingers van de rechter hand | |||
|
Ook hier is de stand van duim en vingers gemakkelijk te onthouden als je begint met de pink.
Deze komt op de eerste klep van de voet. Eigenlijk is ook dit een hendel die een klep opent
als je er op drukt en de klep dicht doet als je hem loslaat. Bij de meeste grepen moet je deze
klep indrukken en daarom kan je pink pijn gaan doen. Je kan dit voorkomen door hem iets krom
te houden al is dat wel lastig. De overige vingers zet je achtereenvolgend op de naastliggende grote kleppen van het middenstuk. De duim wordt aan de onderkant van het middenstuk geplaatst, ter hoogte van de wijsvinger. Dat is nu nog lastig omdat de pink dat niet gewend is. Daarom mag je de duim nu nog wel iets meer naar rechts verplaatsen om de pink een beetje te helpen. Bedenk altijd: Als je de mondplaat harder tegen je onderlip moet drukken om te voorkomen dat de dwarsfluit uit je handen slipt, dan is de houding van je handen flut! |
|||
| up | home Fiep | ||
|
|||
| Als je de dwarsfluit bekijkt valt op dat er meer kleppen op zitten dan je vingers hebt. Het kleppensysteem is zo ontworpen dat de vingers bijna nooit in de lengterichting van de fluit verplaatst hoeven te worden en meestal steeds op dezelfde klep worden gezet. Dit betekent dat veel kleppen met elkaar in verbinding staan zodat met één vinger twee of drie kleppen tegelijk kunnen worden bediend. | |||
| Dwarsfluitgrepen en het snel aanleren ervan | |||
|
De combinatie van vingers, nodig om een toon op de dwarsfluit te spelen, noemt men de greep van die toon.
Tijdens het aanleren van de grepen houden velen de vingers, die bij een greep niet gebruikt
worden, zo ver mogelijk van de dwarsfluit af. Let hier tijdens het studeren steeds op zodat je snel
aanleert de vingers altijd vlak bij de kleppen te houden. Daardoor gaat het spelen van snelle
loopjes al gauw veel gemakkelijker en beter, en worden de vingerspieren niet te veel belast. Omdat je bij het spelen op de dwarsfluit niet kan zien wat je vingers doen, is het raadzaam om elke nieuwe greep ook droog te oefenen. Doe dit zittend en zet daartoe de dwarsfluit op je rechter bovenbeen met de kop op je linker schouder. Grijp een toon die je al kent en kijk eerst goed waar elke vinger zich bevindt. Bedenk dan welke vinger(s) je moet gaan bewegen om de nieuwe toon te krijgen. Voer pas daarna de greep uit. Wissel enkele malen van greep in een langzaam tempo (maar met een flitsend snelle beweging); blijf daarbij voortdurend kijken wat je vingers doen. Moet er meer dan één klep gesloten worden, luister dan goed of ze dat tegelijk doen. Als je dit 'droog oefenen' zeer oplettend doet zul je merken dat 1. je het maar kort hoeft te doen en 2. dat je vingers automatisch hun werk goed doen tijdens het spelen. Dit is de kern van wat ik de "Fiepiaanse" studeermethode noem. Ik kom daar zeker nog op terug. Het droog oefenen is niet alleen zinvol als je nog een beginnend speler bent, maar altijd aan te raden bij het oefenen van een lastig loopje. Het voorkomt bovendien RSI. |
|||
| up | home Fiep | ||
|
|||
|
FIEP'S
DWARSFLUIT GREPENTABEL Deze bevat vooralsnog de standaard grepen voor C1 t/m B3. |
|||||
|
|||||
| up | home Fiep | ||||
|
|||
| Onderstaande info is een uittreksel uit onder andere de boeken "SPEEL MEE MET FIEP" en "LISTEN, FEEL and THINK" door Frits Leffef (Er rust een Copyright op dus mag je de info alleen van deze Website overnemen en alleen voor privé gebruik). | |||
| Buik-, borstademhaling, en geforceerde borstademhaling | |||
| De beste manier om adem te halen is door middel van buikademhaling. Het principe ervan is feitelijk erg eenvoudig: | |||
| 1. | Trek je onderbuik in. | ||
| Dit heeft ten eerste als gevolg dat de onderkant van je longen wordt ingedrukt. Als reactie daarop trekken de spieren tussen je ribben samen; je borstkas wordt daardoor nauwer en drukt je longen aan de zijkant in. | |||
| De longen worden dus kleiner en de druk van de lucht erin groter. Die lucht wordt daardoor naar buiten geperst: je ademt uit! | |||
| 2. | Ontspan snel je buikspieren. | ||
| Hierdoor zal de onderkant van je longen naar beneden vallen en de inhoud ervan plotseling groter worden. Als gevolg daarvan wordt de luchtdruk in de longen lager dan buiten het lichaam; dus zal er lucht naar binnen stromen. | |||
| Als reactie hierop ontspannen de spieren die tussen je ribben zitten, de naar binnen stromende lucht kan daardoor de ribben uit elkaar drukken. Op deze manier worden de longen ook nog in zijwaartse richting groter. Dit is inademen! | |||
| De werking van de ribben als onderdeel van het hele proces heet borstademhaling. Merk op dat deze automatisch gaat. | |||
| Als je iemand vraagt om eens diep in te ademen, zul je meestal zien dat hij of zij dat NET ANDERSOM DOET als hierboven beschreven, namelijk met de buik ingetrokken en met opgetrokken schouders en borst; dat heet geforceerde borstademhaling. | |||
| up | De voordelen van buikademhaling | ||
|
|
1. |
Bij buikademhaling gebruik je de volledige longcapaciteit. Bij geforceerde borstademhaling is de buik altijd ingetrokken en dus de onderkant van je longen ingedrukt bij het inademen; er kan dan minder lucht in. De ribben zijn dan alleen door grote kracht uit elkaar te bewegen. |
|
| 2. | Bij buikademhaling worden de spieren van de onderbuik gebruikt om ademdruk te leveren; de spieren in de borst worden zoveel mogelijk ontspannen gehouden. Daardoor treedt er geen spanning in de keel op, kun je gemakkelijk kopstemstand van je stembanden voorkomen, en zal de adem de grootste snelheid hebben in de voorkant van de luchtpijp en onderin de mondholte. Dit zijn de juiste voorwaarden voor het spelen met een VOLLE WARME toon. | ||
| Bij geforceerde borstademhaling worden de spieren rond de bronchiën (de buizen die de longen verbinden met de luchtpijp) gebruikt om ademdruk te leveren. Dit veroorzaakt spanning in de spieren en hoge bloeddruk in de aderen van de borst, schouders, nek en het hoofd. De keel wordt nauw en gespannen, en zal vaak in kopstemstand gaan staan; een dunne en nasale toon is het gevolg. Dit effect wordt versterkt doordat de adem de grootste snelheid heeft in de achterkant van de luchtpijp en bovenin de mondholte. | |||
| 3. | Buikademhaling kost minder energie omdat alleen voor het uitademen spierkracht wordt gebruikt. Geforceerde borstademhaling kost meer energie, vooral omdat spierkracht gebruikt wordt voor zowel het uit- als inademen. | ||
| 4. | Er zijn veel medische redenen die maken dat buikademhaling beter is dan geforceerde borstademhaling. Een belangrijke daarvan is dat buikademhaling stress reducerend werkt. | ||
| up | Is het moeilijk om buikademhaling te leren? | ||
|
|
Bij buikademhaling moet je de buikspieren in de onderste helft van de buik gemakkelijk kunnen intrekken en ze daarna snel kunnen ontspannen. Heb je daar moeite mee, doe dan de volgende oefening: | ||
| 1. | Ga op je rug liggen en leg je handen plat over elkaar stevig op je buik net onder je navel (niet erboven, want dan druk je op je maag). | ||
| 2. | Adem langzaam in door je iets geopende mond en druk al doende je buik omhoog, tegen de druk van je handen in. Als je voelt dat je buik zijn verste stand heeft bereikt, houd dan de de adem drie tellen vast. Ontspan daarna snel de buikspieren en adem tegelijk door de mond uit. | ||
| 3. | Herhaal deze oefening tien keer. Doe je dat elke dag gedurende een week dan kan je je buik intrekken en ontspannen zonder hulp van je handen. Je hebt eerder resultaat als je de oefening doet vlak voordat je gaat slapen. Om de buikspieren te ontspannen, zowel in zittende als staande houding, helpt het als je het gevoel oproept "dat je je buik laat vallen". | ||
| Inademen door de neus tijdens het spelen van een blaasinstrument heeft in principe geforceerde borstademhaling tot gevolg. Daarom raad ik het ten sterkste af. Alleen zeer ervaren spelers is dit toevertrouwd, zij het dat het ook hun dan zeer veel concentratie en energie kost om toch buikademhaling te gebruiken en de keel open en ontspannen te houden. | |||
| Stresskickers, die zeer zeker moeite met voornoemde oefening zullen hebben, raad ik aan in de ochtends direct na het wakker worden te oefenen en bij het uitademen de mond licht te sluiten zodat de uitstromende lucht hoorbaar wordt. | |||
| Super-stresskickers raad ik ook aan in de ochtend direct na het wakker worden te oefenen maar daarentegen de mond te openen en wel door de onderkaak flink te laten zakken. Tijdens het uitademen moeten ze een zo laag mogelijk, licht gebrom onder uit de keel produceren (niet forceren!). Waarschuw de huisgenoten (en de buren als je met open raam slaapt) dat je dit gaat doen, want anders komen ze misschien op de meest vreemde gedachten! | |||
| up | Ademhalen en motoriek | ||
| Als je voor het eerst buikademhaling probeert, betekent dat het afleren van geforceerde
borstademhaling. Dat zal het grootste probleem zijn omdat buikademhaling het tegengestelde
is. Je moet dus andersom leren denken! Onder normale omstandigheden regelt je Automatisch Motorisch Zenuwcentrum (zie ook verderop) alle spieractie die nodig is om te ademen. In het begin zal het centrum er dus de oorzaak van zijn dat je het (automatisch) verkeerd doet en zal je vaak een soort worstelend gevoel hebben in je hersens en spastische bewegingen in borst en buik. Dat is in feite een strijd tussen het Bewuste Zenuwcentrum en het AMZ. |
|||
| Dus het probleem bij het gaan beoefenen van buikademhaling is dat je het AMZ drastisch moet herprogrammeren. De beste en snelste manier om dat te doen, is (1) elke actie op een zeer laag tempo te verrichten, (2) alle acties gedetailleerd te beschrijven en (3) het AMZ de tijd te gunnen te onthouden wat je gedaan hebt. De ideale manier om te oefenen is dus het spelen van lange noten gevolgd door even lange rusten en daarbij het onderstaande schema te memomeren: | |||
|
|||
| Onderstaande oefening is een goed voorbeeld. Speel in een rustig tempo (Moderato); gebruik in de maten met rusten de eerste tel om je buik te laten vallen en de overige tellen om je adem kalm vanzelf naar binnen te laten stromen. | |||
![]() |
|||
| Het is erg belangrijk dat je begrijpt dat inademen slechts mogelijk is nadat je je buik hebt laten vallen. Als je dit op de juiste manier doet zul je de druk van de naar binnen stromende lucht het eerst achter je navel voelen. Daarna voel je dat de druk omhoog gaat en je borst zijwaarts breder maakt. Daartoe is het nodig dat: | |||
|
|||
|
Laat de druk nooit zo hoog komen dat je hem onder je borstbeen of schouderbladen voelt, want dan
verval je in geforceerde borstademhaling. Dus zet geen hoge borst op en strek je rug niet; als
je ingeademd hebt moet je het gevoel hebben dat je korter en breder geworden bent; niet
smaller en langer. Het publiek zal diep onder de indruk zijn van je aanwezigheid! |
|||
| up | Het Auto Motorisch Zenuwcentrum | ||
| Het AMZ is een deel van je hersens dat er voor zorgt dat je bij een groot aantal bewegingen niet bewust hoeft te denken, bijvoorbeeld bij het lopen. Je kan het iets aanleren maar het kan zichzelf ook iets aanleren. In beide gevallen werkt het volgens het principe van de "beoordeling van 2"; als het twee maal geconfronteerd wordt met dezelfde beweging neemt het aan dat vervolgbewegingen net zo gaan. | |||
| Dus kun je het AMZ leren een handeling automatisch uit te voeren door deze slechts 2 maal te doen. Echter bestaat een handeling vaak uit meerdere aspecten, en elk van die aspecten moet 2 keer voorgedaan worden. Dit kan nogal eens veroorzaken dat je langer bezig bent om iets aan te leren, want je hebt niet altijd alle aspecten van een handeling meteen in de gaten. | |||
| Verder is het zo dat het AMZ weliswaar honderden handelingen automatisch tegelijk uitvoeren kan, maar eigenlijk maar één goed als je hem in de leerstand zet. Het laatste gebeurt bijvoorbeeld als je tijdens het dwarsfluit spelen vreselijk zit op te letten of je een bepaald onderdeel van de muziek goed speelt, bijvoorbeeld de juiste voortekens. Je AMZ gaat dan de juiste voortekens leren en vergeet dan als het ware even de precisie over de rest. Iedere muzikant maakt dat mee, je let op de mollen en dan gaat bijvoorbeeld het ritme weer verkeerd. Daarom moet je een verschil maken tussen studeren en spelen. | |||
| Studeren is over alle onderdelen van een muziekstuk en de nodige techniek op de dwarsfluit goed nadenken en elk ervan apart aan je AMZ voordoen (2 keer dus). | |||
| Spelen is in het oneindige kijken (= je ontspannen en niets meer willen controleren) en vervolgens alleen maar het muziekstuk in je hoofd zingen. Dan wordt alles wat je met je dwarsfluit moet doen om dat muziekje mooi te laten klinken automatisch door je AMZ gedaan. Dus het pakken van de juiste grepen, je embouchure en dus ook je manier van ademhalen! | |||
| up | Dus hoe groter je nauwkeurigheid bij het studeren en hoe beter je je bij het dwarsfluit spelen kan ontspannen, des te sneller schiet je op en des te groter is het plezier. |
|
WEL, VOORLOPIG LAAT IK HET HIERBIJ. Vaste bezoekers zullen hebben gemerkt dat de site is verhuisd en de indeling is veranderd zodat hij overzichtelijker is. Verder zijn een aantal fouten verbeterd die door bezoekers werden gemeld (dank o dank). |
|||||||||
|
| © 2002-2009 | BL - MUSIC HOLLAND | KvK 08067726 Apeldoorn | privacy verklaring |
|